het museum banner het museum het museum
 
 
 
<< home
PROJECTEN
  OVERZICHT PROJECTEN HEEMKRING DUDZELE

Gedigitaliseerde werken
Het legendarische luizengevacht te Dudzele
Homilie door Zeer Eerwaarde Pater Luc Lefief
De zot Casier
De dokters op het GOED van GRAMEZ
De Stokerij
Staakkapelletje BRACKX

Familiegeschiedenissen
Den grooten oorlog
De familie Monbaliu
De familie LEFIEF te Dudzele van circa 1700 tot op heden

Cathemgoed

Erfgoeddagen

Dudzele vroeger en nu

Religieus erfgoed te Dudzele
- Onroerend religieus erfgoed: Kapelletjes te Dudzele
- De kerk
- Dudzeelse pastoors/moderators
- Sepultures
- Grafmonumenten
- De Kruisweg
- Brandglasramen
- Het Hooghuysorgel
 
 

Gedigitaliseerde werken
'Het legendarische luizengevecht te Dudzele' --> Een verhaal over Paul Permeke, Rik Slabbinck en Luc Peire.

Homilie door Zeer Eerwaarde Pater Luc Lefief, Mafr. --> Zondag 27 oktober 2013: H. Cecilia en herdenking Amaat Vyncke te Dudzele.

'De zot Casier' --> Een kort verhaal over een dorpsfiguur van de hand van Roger Casier.

De dokters op het GOED van GRAMEZ --> Overzicht van alle dokters die woonden op het GOED van GRAMEZ (huis van dokter Buytaert - Sint Lenardsstraat)

De Stokerij --> Wetenswaardigheden over deze Dudzeelse straatnaam

Staakkapelletje BRACKX --> August BRACKX, geboren te Stene op 10/03/1845, huwde te Dudzele op 21 april 1876 met de Dudzeelse Mathilde CASIER (° 26/02/1850). Hij vestigde zich als zinkbewerker-blikslager in de toenmalige Dorpsstraat of Kerkstraat...

  Familiegeschiedenissen
Den grooten oorlog --> Zo beleefde men "Den Grooten Oorlog" op de stoommolen te Dudzele. Uit de geschriften van Louis-Frans Monbaliu en verwerkt door zijn zoon Richard Monbaliu.
De familie Monbaliu --> Vier eeuwen Monbaliu vanuit Dudzele. Uit de geschriften van Louis-Frans Monbaliu en verwerkt door zijn zoon Richard (vernieuwde versie december 2013 - Monbaliu Frank)
De familie LEFIEF te Dudzele van circa 1700 tot op heden --> In de zomer van het jaar 1704 verhuisde de stamvader van de familie LEFIEF van Koolkerke naar Dudzele. Die stamvader was Marijn LEFIEF d'Oude. Hij was dan ongeveer 50 jaar oud en gehuwd met Margaretha DE VOS, die evenwel niet de stammoeder van de latere Lefiefs te Dudzele zou worden...
archief monbaliu
  Cathemgoed
Onze heemkring stelde een dossier op omtrent de naamgeving van dit gebied, uiteindelijk werd de naam 'Cathemgoed' aangenomen. We werken ook actief mee aan de invulling van dit gebied.

Cathemgoed - nieuwsbrief 01 'Dudzele breidt uit!'
Cathemgoed - nieuwsbrief 02 'Cathemgoed krijgt vorm!'
cathemgoed
 
Infoborden
Met de bedoeling Dudzele wat meer bekend te maken bij het grote publiek werd door het plaatselijk feestcomité een project met als titel “Infoborden“ ingediend bij het stadsbestuur. Het is vooral de bedoeling om de honderden fietsers op de verbindingsas tussen Lissewege en Damme ook kennis te laten maken met het polderdorp Dudzele. De borden zijn te bezichtigen van medio april tot eind oktober.
Klik hier voor het volledige project.
 
Erfgoeddagen
Erfgoeddag 2016: thema 'Rituelen'. Op pelgrimstocht naar Sint Lenaart in Dudzele >> klik hier
Erfgoeddag 2015: thema 'Erf!'. Het erf van de smisse >> klik hier
Erfgoeddag 2014: thema 'Grenzeloos!''. Dudzele, een grensgeval? >> klik hier
Erfgoeddag 2013: thema 'Stop de tijd!''. Dudzele in de donkere kamer >> klik hier
Erfgoeddag 2012: thema 'Helden''. Klein dorp, grote naam: Johan Buytaert>> klik hier
Erfgoeddag 2011: thema 'Armoe troef''. Van geitenbond tot spaarkas: Dudzele in armoede >> klik hier
Erfgoeddag 2010: thema 'Fake' >> klik hier
Erfgoeddag 2009: thema 'Uit Vriendschap!?'. Vriendschap bij de bolders en het muziek >> klik hier
Erfgoeddag 2008: verdwenen Dudzeelse hoeven (bestand te groot)
Erfgoeddag 2007: thema 'Waarde(n) van het Dudzeels erfgoed'. Vlaamse kop en cultuur te Dudzele >> klik hier
erfgoed logo
 
Dudzele vroeger en nu
Wat we willen tonen is de evolutie van het straatbeeld in Dudzele. Er werd als uitgangspunt gekozen voor oude post- en prentkaarten of foto's, gevolgd door een foto vanuit het zelfde oogpunt genomen eind 1970 en tenslotte een identieke foto uit 2009.

Drie luik
Bossiers Goed (1902-1977-2009) --> pdf
Het Schottenhof (1908-1912-2009) --> pdf
Sint-Lenardsstraat (vanaf Dorpsplein) (1912-1977-2009) --> pdf
Dorpsplein (richting Westkapelle) (1930-1977-2009) --> pdf
Herdersbrug (1920-1977-2009) --> pdf
Dudzeelse Steenweg (richting Brugge) (1930-1977-2009) --> pdf
Zwaanhofstraat (1908-1977-2009) --> pdf
De kerk (en kerkhof) (1902-1977-2009) --> pdf
Westkapelse Steenweg (richting Westkapelle) (1930-1977-2009) --> pdf
De ruïne (noordoost) (1896-1977-2009) --> pdf
De kerk (interieur) (1930-1970-2009) --> pdf
Sint-Lenardsstraat (vanaf kerk) (1908-1977-2009) --> pdf
Het klooster (1902-1950-2009) --> pdf
Westkapelse Steenweg (richting Brugge) (1930-1977-2009) --> pdf
De gedenkkapel (1930-1977-2009) --> pdf
De westmolen (1902-1977-2009) --> pdf

Tweeluik
Gemeenteschool (1902-2009) --> pdf
Villa Van De Rijse (1930-2009) --> pdf
Villa Notterdam (1930-2009) --> pdf
De oostmolen (1905-2009) --> pdf
Duivekete (1908-2009) --> pdf
Brouwerij Sint-Arnoldus (1902-2009) --> pdf
De Hertog van Brabant (1911-2009) --> pdf
Huisjes Desmedt (1979-2009) --> pdf
Gemeentehuis (1977-2009) --> pdf
Amaat Vynckehuis (1970-2009) --> pdf
huisjes desmedt
  Religieus erfgoed te Dudzele

1. Onroerend religieus erfgoed: Kapelletjes te Dudzele
Dit document werd opgesteld ter gelegenheid van het samenwerkingsproject ‘Musea in de Zwinstreek’, waar het thema voor 2008 ‘religieus erfgoed’ is. Daar dit thema zeer uitgebreid is, maken we de keuze voor ‘onroerend religieus erfgoed te Dudzele’. Specifiek bespreken we de kapelletjes (gedenk- en staakkapelletjes) en gevelnissen. We nemen het gebied ten oosten van het Boudewijnkanaal dat reikt van de grens met Oostkerke tot aan de wijk Kruisabele. Het is uiteraard onmogelijk om een volledige reconstructie te maken van alle kapelletjes die ooit in Dudzele stonden of de gevels versierden. Velen verdwenen bij het slopen van huizen, wegenwerken enz. De gevels van nieuwgebouwde huizen kennen geen plaats meer voor muurnissen, ook de volksdevotie kent deze eeuw een sterke achteruitgang. We maken ook een fietsroute langs de verschillende kapelletjes >> klik hier.

Kennis maken met het volledige project: klik hier (2011113 - versie04)
mariamonument
  2. De kerk
Parochie Sint-Pieter-in de Banden Dudzele
Tijdens de Midden Steentijd (8000-4000 v.C) werd het klimaat warm, de zeespiegel steeg en er kwam een grote variatie van planten en dieren. Vanaf 3000 v.C verliep de zeespiegelrijzing trager en langs de kust vormden zich strandwallen waarop de “oude duinen” ontstonden. Ca. 200 v.C. brak de zee door de duinengordel. Een groot gedeelte van het veengebied werd overstroomd en ingesneden door talrijke kreken en vloedgeulen. Rond het begin van onze tijdrekening begon de zee zich terug te trekken. Op het achtergebleven gebied ontwikkelde zich schorrenbegroeiing. Gallo-Romeinen gingen zich over heel de kustvlakte vestigen. Er was een zekere vorm van landbouw. Rond de jaren 300-350 werd de hele Vlaamse kustvlakte, van Duinkerke tot het Zwin, opnieuw overspoeld door de zee. Dit overstroomde landschap was geen grote zoutwaterplas, maar een moerassige waddenzee. Vanaf 650 begon de zee zich terug te trekken en kwamen er zilte graslanden vrij. Vele landbouwers, vooral Friezen en Saksen vestigden zich in de streek. Rond 800-850, waarschijnlijk na het oprichten van een kapel,stichtte de Fries Duda zijn heem of sala. Dudasala, later Dudzele, was een feit. In 862 vinden we voor het eerst “Dodesela” vermeld op een kaart die gebruikt werd door Boudewijn met de IJzeren Arm (837-879), de eerste graaf van Vlaanderen. Uit een document van 1089 blijkt dat Dudzele een parochiekerk bezat. Deze was toegewijd aan Sint-Petrus-in-Vinculis of Sint-Pieter-in-de-Banden. Dudzele was toendertijd een leen van de Sint-Pietersabdij in Gent. De sleutel van Sint-Pieter in het wapenschild van Dudzele verwijst naar die verbondenheid. Later werd Dudzele een ambacht in het bisdom van Doornik en in 1135 van het Sint-Donaaskapittel in Brugge.

Dudzele was in de middeleeuwen een gekend bedevaartsoord van Sint-Lenaard. Het begon in de eerste helft van de twaalfde eeuw en was zo succesvol dat men met de opbrengst ervan, vanaf 1150 een grote kerk kon beginnen bouwen. De meest luisterrijke ommegang van de streek was die van Dudzele. Eenmaal per jaar was er de grote Sint-Lenaardommegang. Die had plaats de eerste zondag van augustus. Dit is trouwens de oorsprong van Dudzele Kermis, die nog steeds op deze datum valt. Uit documenten uit 1161 blijkt dat Dudzele reeds een "imposante Romaanse kerk" had. Dit monument uit het einde van de 12de eeuw, was het belangrijkste gebouw uit de streek. Het bestond uit een koor, een kruisbeuk, een driebeukig schip en een westbouw. Op de viering stond een witstenen klokkentoren. De westbouw werd terecht "het Reuzenkasteel" genoemd, zo immens was het. Het was ook de enige kerk in de Polderstreek die was opgetrokken in Romaanse stijl. Het was door zijn grootte (83m. lang, 30m. breed) en rijkdom een van de merkwaardigste gebouwen uit die periode. Was de kerk bewaard gebleven, dan was ze zeker een van de mooiste exemplaren van romaanse bouwkunst in Vlaanderen geweest. Ze had echter veel te lijden onder de godsdiensttroebelen op het einde van de 16de eeuw. Uiteindelijk zou het hele gebouw instorten. De zuidelijke traptoren werd bewaard en er werd in 1715 een klokkentoren van gemaakt. Op de grondvesten van de oude kerk werd de nieuwe kerk gebouwd. Dat gebeurde in twee fasen: ca. 1680 het koor en 3 traveeën in drie beuken, deze keer zonder kruisbeuk. Rond 1870 werden twee traveeën en een torentje toegevoegd. Het geheel meet nu 57 x 25 meter.

Op vraag van de Dudzeelse Kerkfabriek werd in 2012 door onze heemkring een folder opgesteld voor een rondgang in de kerk, de folder kan je vinden als je de kerk binnenkomt.
Je kan ze eveneens hier bekijken.
de ruïne
  3. Dudzeelse pastoors / Moderators

1236   Jacobus
1236   Thomas
1241   Snellardus
1248   Walterus
1257   Petrus
1260   Bartholomeus
1260   Philippus
1274   Jacobus
1276   Gervasius
1276   Jacobus
1296   Michiel Van Audenaerde
1313   Jacob Voor den Daghe
1335   Nicolaus De Ruddere
1342   Petrus De Borst
1349   Florentinus
1349   Joannes Pachin
1354   Petrus De Marchinellis
1356   Joannes De Ponte Lapideo
1364   Salomon De Goyke
1368   Florentinus Brulant
1376   Joannes Theye
1376   Carolus Caroli
1378   Georgius Steene
1386   Joannes Leel
1387   Joannes Borghe
1396   Balduinus De Hortio
1399   Stephanus Wynckhuuse
1402   Quintinus Hugens
1406   Gerardus Groote
1412   Balduinus Slosse
1413   Jacobus Bisschop
1420   Joannes De Winckele
1421   Lenoty Truven
1435   Joannes De Vos

1450   Lenaert Loufooghe
1460   Jooris De Gryse
1510   Jan Vander Eecke
1530   Jan Uuttervlietinghe
1570   Antonius Chatelet
1587   Joannes Stockman
1589   Tosanus Van Acker
1596   Antonius Hasselt
1606   Richardus Schotte
1632   Anthonius Ladesoubz
1658   Paulus Ceysson
1658   Franciscus Rotsaert
1659   Alexander Taelboom
1676   Jacobus Deckere
1680   Guilhelmus Hooghstoel
1694   Petrus Massemin
1712   Franciscus Lambiot
1722   Antonius Mahieu
1740   Petrus Vleys
1773   Joannes Sablé
1802   Jacobus Bollaert
1832   Franciscus Wulleman
1868   Felix Crombez
1885   Henricus De Badts
1898   Renatus Courtois
1920   Benedictus Pille
1934   Florent Vermeersch
1935   Rene Ollevier
1938   Karel Verfaille
1954   Gerard Van Biervliet
1966   Roger Debusschere
1983   Gaspard Laleman
1997   Dirk Debruyckere
2009   Jean-Marc Soetaert
2010   Dominiek Vercruysse
2014   Carmino Bohez

pastoors
 
4. Sepultures
De letterlijke betekenis van sepulture is: graf, begraafplaats. De opzet van dit document is het in kaart brengen van alle grafstenen die ingemetseld werden in de kerkvloer, binnen- en buitenmuren van de kerk Sint-Pieters in de banden.

Het inventariseren en beschrijven van oude graf- en gedenkschriften is belangrijk, aangezien het een bedreigd patrimonium betreft.  Al te vaak gingen waardevolle stukken verloren bij herstellingswerken, het heraanleggen van de kerkvloer, enz.   Bovendien zijn opschriften in kerkvloeren onderhevig aan constante slijtage, en ingemetseld in buitenmuren zijn ze blootgesteld aan weer en wind en aan milieuvervuiling ... 

In een eerste fase tonen we de foto’s, de lokalisatie en de leesbare opschriften. Sommige grafstenen liggen immers gedeeltelijk onder het altaar en verder onderzoek dringt zich dus op. De tweede fase zal dieper ingaan op de personen die op de steen vermeld werden. Eveneens is het de bedoeling om wat meer duidelijkheid te scheppen over de stenen die we op heden als onleesbaar moeten markeren. De ‘verdwenen stenen’ komen ook aan bod.

Klik hier voor het volledige document (20110721 - versie02).
sepulture
 

5. Grafmonumenten
Eén van de projecten waarmee onze heemkundige kring momenteel bezig is, gaat over “Graftekens op het kerkhof van Dudzele”. Meer in het bijzonder zijn het “kleine monumenten”, die om één of andere reden speciaal zijn: het is enig op het kerkhof, het heeft een speciale architectuur, het gaat over een bekende persoon of familie, enz. We hopen er later een plannetje bij te voegen waar de graven te vinden zijn en/of nog meer details.

In 2012 werd gestart met de restauratie van 3 graven.

De volgende grafmonumenten werden in 2012 gerestaureerd:
- Bossier Augustijn - Schoutteeten Virginia
- Ketele Gustaaf - Standaert Alice
- Bertholf Vincentius - Van Den Bussche Isabella

De volgende grafmonumenten worden in 2013-2014 gerestaureerd:
- Proot Karel
- Bossier Petrus
- Brackx Petrus

Voor de volgende grafmonumenten werd een projectaanvraag ingediend (uitvoering in 2014):
- De Maesschalck Henricus
- Pollentier Richard

graf Ketele
 
6. De kruisweg
Vervaardigd door J. Lelan uit Kortrijk; elke statie werd geschonken door een vooraanstaande familie wiens naam op het koperen plaatje onderaan werd aangebracht. De volledige kruisweg werd onlangs (2012) volledig gerestaureerd.

Kruisweg I: Jesus wordt ter dood veroordeeld (geschonken door E.H.R. Courtois)
Kruisweg II: Jesus neemt zijn kruis op (geschonken door Mr Hoebeke-Courtois)
Kruisweg III: Eerste val van Jesus onder zijn kruis (geschonken door Mr Courtois De Cool)
Kruisweg IV: Jesus ontmoet zijne moeder (naamloze gift)
Kruisweg V: Simon helpt Jesus zijn kruis dragen (naamloze gift)
Kruisweg VI: Veronica droogt het aangezicht van Jesus af (naamloze gift)
Kruisweg VII: Tweede val van Jesus onder zijn kruis (geschonken door kerkmeester Aug. Maenhoudt-De Buck)
Kruisweg VIII: Jesus troost de weenende vrouwen (geschonken door Jan Sallet-Van Eecke)
Kruisweg IX: Derde val van Jesus onder zijn kruis (geschonken door Edm. Maenhout-Fevery)
Kruisweg X: Jesus van zijne kleederen ontbloot (geschonken door Virginie Staelens)
Kruisweg XI: Jesus aan het kruis genageld (geschonken door de familie Wambeke)
Kruisweg XII: Jesus sterft aan het kruis (geschonken door de parochianen)
Kruisweg XIII: Jesus in den schoot zijner moeder gelegd (naamloze gift)
Kruisweg XIV: Jesus wordt in het graf gelegg (naamloze gift)
kruisweg
 
7. Brandglasramen
Brandglazen aan de noordzijde (J. Hullebus uit Assebroek): voorstellingen uit de litanie van O.L.Vrouw (de 10 aanroepingen van de H. Maagd)
Brandglazen aan de zuidkant Wapenschilden en teksten i.v.m. geschiedenis van Dudzele en St. Leonardus.
brandglasraam
 
8. Het Hooghuysorgel
In 1797 was te Brugge de laatste autochtone orgelbouwer, Dominicus Berger, overleden. Het Westvlaams grondgebied was weliswaar sporadisch betreden door de orgelbouwersfamilie Van Peteghem uit Gent, maar ook zij dienden na de troebelen van de Franse Overheersing hun activiteiten terug te plooien op hun Gentse thuisbasis. Het Brugse was dus bij de heropening der kerken in 1802 een nagenoeg braakliggend werkgebied. Dat had wellicht ook de Middelburgse orgelmaker Gerard Hooghuys (1754-1813) gemerkt, want hij vestigde zich in 1806 in Brugge. Zijn zoon Simon Gerard Hooghuys (1780-1853) zou een definitieve basis leggen voor de Hooghuys-orgelbouw in Vlaanderen die vermaard zou worden zowel op het gebied van de kerkorgel- als op dat van de draaiorgelbouw.

Klik hier voor het volledige document (20100303 - versie01).
hooghuysorgel
<< home
©2018 | disclaimer | webdesign by hans | contacteer ons